Bize mail atın : vize@kolayvize.org
  • DETAYLI BİLGİ İÇİN BİZE ULAŞIN
  • 533 303 7973

Afganistan Ekonomisi ve Genel Bilgiler

Afganistan Genel Bilgiler

Afganistan, Asya'da denize sınırı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan, batıda İran, kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan, doğuda da ufak bir sınırla Çin ile çevrilidir.

Siyasi ve İdari Yapı

Afganistan'ın önde gelen siyasi ve bölgesel liderlerinden oluşan geçici parlemento niteliğindeki Loya Jirga, geçici hükümeti onaylamak ve Anayasayı onaylamak üzere, iki defa toplanmıştır. Afganistan'da parlemento seçimleri 18 eylül 2005 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, seçimler sonucunda 249 sandalyeli ulusal meclis (Volesi Jirga) ile 102 sandalyeden oluşan senatolu (Meşrano Jirga) iki meclisli bir parlamento oluşmuştur. Ulusal Meclis 19 Aralık 2006 tarihinde resmen açılmıştır. 

Ülkede kadınların yönetime katılımının sağlanması açısından alt meclisin 68 sandalyesi her bölgeden en çok oyu alacak olan kadınlara ayrılmıştır.

102 sandalyeli Senato (Meşrano Jirga)'nın üçte biri ülkede bulunan 34 İl Meclisi üyeleri arasından, üçte biri İlçe Genel Meclisi üyeleri arasından geriye kalan üçte biri ise Devlet Başkanı tarafından seçilmektedir.

Afganistan Anayasası geçici olarak toplanan Anayasal Loya Jirga tarafından, hazırlanarak 8 Ocak 2004 tarihinde onaylanmış olup, 16 Ocak 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Afganistan İslam Cumhuriyeti üniter bir yapıya sahip olup, hali hazırda 34 ilden oluşmaktadır. Henüz sınırları belli olmadığı için, sayısı kesin olmamakla birlikte, 400 civarında da ilçe bulunmaktadır. İl yönetimlerinin başında vali, ilçe yönetimlerinin başında da kaymakam bulunmaktadır. Bu yöneticiler Merkezi hükümet tarafından atanmaktadır. Afganistan'da yerleşim birimlerinin düzenli belediye örgütleri olmamakla birlikte, bazı büyük illerde mevcut bulunan belediye başkanları da, bu geçiş dönemi içinde merkezi hükümet tarafından atanmıştır. Bazı Bakanlıkların illerde temsilcilikleri de bulunmaktadır.

Afgan anayasası Başkanlık sistemi öngörmektedir. Halk oyuyla seçilen Başkan, hükümeti kurmak ve hükümete Başkanlık etme hakkına sahiptir. Başkanın önemli anayasal yetkileri olmasına rağmen; iki meclisli parlementonun, Başkanı denetleme ve engellemeye yönelik hakları bulunmaktadır.

Doğal Kaynaklar ve Çevre

Afganistan doğal kaynaklar açısından zengin yataklara sahip olup petrol, doğalgaz ve kömür gibi enerji mineralleri, bakır, demir, altın, tuz, gibi değerli ve yarı değerli madenler, cam, seramik, inşaat, kimya ve gübre sanayiinde kullanılan madenler, çimento yapımında kullanılan klinker, kireç taşı ve kil, ile mermer yataklarına sahiptir.

Genel Ekonomik Durum

Ekonomik Yapı

Afganistan ekonomisi, tarıma ve hayvancılığa (koyun ve keçi yetiştirmeye) bağlıdır. 15 milyonluk çalışabilir nüfusa sahiptir. İşgücünün sektörlere göre dağılımında tarım %80, endüstri %10, hizmetler sektörü ise yine %10'luk bir paya sahiptir. Endüstri ağırlıklı olarak küçük çapta tekstil, sabun, mobilya, ayakkabı, gübre, çimento; el yapımı halılar; doğal gaz, yağ, kömür, bakır işletmelerine dayanmaktadır.

Ekonomik Performans

Ekonomisi dış mali yardıma bağlı olan Afganistan'ın, temel ekonomik politikası, dış yardım ve yabancı yatırım sağlanması üzerine kurulmuştur. Yatırımlar ve dış mali yardımın en verimli şekilde kullanılarak özel sektörün büyümesi ve gelişmesi amaçlanmaktadır. 

Mevcut koşullar altında Afganistan merkezi hükümetinin ülkenin yeniden inşa edilmesine yönelik olarak harcayabileceği herhangi bir fonu bulunmadığından, kısa ve orta vadede, ülkenin yeniden yapılanması batılı ülkelerin özellikle ABD’nin ülkeye yapacağı dış yardımlara bağlıdır.

Yabancı ülke ve uluslararası kuruluşlar, Taliban rejiminin devrilmesi sonrası toplanan 2002 Tokyo ve 2004 Berlin Konferanslarında; Afganistan’ın yeniden yapılanması amacıyla vaadettikleri 8,3 Milyar USD’lik yardım tutarının 2 Şubat 2006’da düzenlenen Londra Konferansına kadar sadece 6,2 Milyar USD’lik (%75) kısmını realize etmişlerdir.

2 Şubat 2006’da gerçekleştirilen Londra Konferansında alınan yeni karar ve taahhütler sonrası imzalanan 5 yıllık yardım ve kalkınma programı anlaşması (Afghanistan Compact)’a göre ise daha önce realize edilmeyen 2,1 Milyar USD de dahil olmak üzere 2006-2010 yıllarını kapsayan dönem boyunca 10,5 Milyar USD’lik yeni bir yardım ve kalkınma paketi onaylanmıştır.

Afganistan'ın ekonomik görünümü 2001 yılından bu yana, uluslararası yardım akışı ve dört yıllık bir kuraklığın ardından, artan yağışlarla tarımsal üretimde gözlenen çarpıcı artış sayesinde önemli ölçüde iyileşmiştir. Afganistan dünyanın en fakir ülkelerinden biridir.

Afganistan ekonomisi, topraklarının sadece % 15'i ekilebilir olmasına rağmen, ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Tarımın yanı sıra ekonomi yabancı yardım ve ağırlıklı olarak komşu ülkelerle gerçekleştirilen ticarete dayanmaktadır.

İş gücü ve sermaye kaybı nedeniyle son 20 yıldır Afganistan'ın GSMH'ı büyük düşüş göstermiştir. Halkın %80 inin günlük geliri 1 Doların altındadır.

Afganistan’ın coğrafi konumu nedeniyle Çin ve Hindistan’ı birbirine bağlayan enerji koridoru üzerinde bulunmaktadır. Bu konumu nedeniyle gerek İran ve Türkmenistan ile 500 Milyar USD’lik enerji anlaşmaları bulunan Çin, Hindistan ve Pakistan’ın, gerekse bu enerji koridorunun kontrolunu anılan ülkelere bırakmak istemeyen ABD’nin, ülke üzerinde zaman zaman çatışan zaman zaman ise çakışan ekonomik ve siyasi çıkarları vardır.

Dış Ticaret

Genel Durum

Afganistan’ın dış ticaret değerleri, ülkedeki iç savaştan etkilenmiş ve zaman zaman dalgalanmalar göstermiştir. 2008 yılında 540 milyon dolar olan ihracat değeri, 2015 yılında 571 milyon dolara yükselmiştir. İthalat değeri ise 2015 yılında 7,7 milyar dolar olmuştur.

Afganistan dış ticaret dengesi sürekli olarak açık veren ülkelerden biridir. 2015 yılında dış ticaret açığı 7,2 milyar dolara ulaşmıştır.

Dış Ticaret Politikası ve Vergiler

Tarifeler ve Diğer Vergiler

Afganistan’da İthalat Lisansı olmayan firma veya şahısların, lisans almaksızın gerçekleştirecekleri ithalat işlemlerinde, mevcut gümrük tarife ve harçları haricinde, ithal edecekleri mal tutarının %3’ü oranında ithalat vergisini gümrük kapılarında ödemeleri gerekmektedir.

Afganistan’da İhracat Lisansı olmayan firma veya şahısların lisans almaksızın gerçekleştirecekleri ihracat işlemlerinde ise, mevcut gümrük tarife ve harçları haricinde, ihraç edecekleri mal tutarının %2’si oranında ihracat vergisini gümrük kapılarında ödemeleri gerekmektedir.

Türkiye ile Ticaret

Türkiye’nin Afganistan ile dış ticareti yıllara göre farklılık göstermektedir. 2012 yılına kadar artış eğiliminde olan Afganistan'a ihracat bu yıldan sonra düşüş eğilimine girmiştir. 2014 yılında %18,4 azalan Afganistan'a ihracat, 2015 yılında da %13,3 azalarak 161,5 milyon dolara gerilemiştir. Azalış 2016 yılında da devam etmiş ve bahsekonu dönem itibariyle ülkeye ihracat %9,7 oranında azalmıştır.

Afganistan dış ticaret fazlası verdiğimiz ülkeler arasındadır ve ülkeyle ticaretimiz 2016 yılında 16,4 milyon dolar fazla vermiştir. Afganistan'la ülkemiz arasındaki ticaret hacmi 2016 yılında 155,2 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

Pazar ile İlgili Bilgiler

Ulaştırma ve Taşımacılık Maliyetleri

Ulaşım

Demiryollarının toplam uzunluğu 24,6 km, karayolları 42.150 km (bunun 12.350 km si asfalt, geri kalanı yani 29.800 km si stabilize yoldur), su yolları 1.200 km dir. Ülkede boru hatlarının toplam uzunluğu 466 km dir. Keyrabad ve Shir Khan ülkenin iki önemli limanıdır. 51 adet havaalanı bulunan Afganistan'ın en büyük havalalanı Kabil Uluslararası Havaalanı'dır. 11 adet helikopter alanı mevcuttur. Türk Hava Yolları Kabil’e sefer düzenlemektedir

İşadamlarının Pazarda Dikkat Etmesi Gereken Hususlar

Pasaport ve Vize İşlemleri

Afganistan tüm Türk pasaportlarına vize uygulamaktadır.

Resmi Tatiller ve Çalışma Saatleri

Başkent Kabil'de hafta sonu tatili Perşembe ve Cuma günüdür. Diğer şehirlerde Perşembe günü 13:00'ten başlamak üzere yarım gün ve Cuma günü tam gün olmak üzere 1,5 gün resmi tatil yapılmaktadır.

Resmi tatil günleri
• Nevruz 21 Mart
• Mücahit Bayramı 28 Nisan
• Bağımsızlık Günü 19 Ağustos
• Ulusal Kahraman Ahmet Şah Mesudu Anma Günü 9 Eylül

Kullanılan Lisan

Farsça ve Peştuca Afganistan’ın ulusal ve uluslararası ticari dilidir.

Telefon Kodları

Afganistan’ın ülke kodu 93’dür. Alan kodu; Kabil için 20 , Kandahar için 30 ve Parwan için 21’dir.

İklim

Afganistan’ın yazları sıcak ve uzun, kışları ise şiddetli derecede soğuk bir iklimi vardır. yağışlar genellikle kasım ve nisan ayları arasında çoğunlukla kar şeklinde görülür. Kabil kış boyunca karlarla kaplıdır.

Afganistan Vizesi, Afganistan ülke hakkında, Afganistan ticari vizesi, Afganistan bayrağı, Afganistan ekonomisi, Afganistan başkenti, Afganistan - Türkiye ilişkileri, Afganistan uçak bileti, Afganistan otel konaklaması, Afganistan ulaşım, Afganistan nasıl gidilir, Afganistan idari yapı, Afganistan komşuları, Afganistan gece hayatı, Afganistan - Amerika, Afganistan nüfus yapısı, Afganistan yönetim şekli, Afganistan'da etnik gruplar, Afganistan Ankara Büyükelçiliği, Afganistan İstanbul Başkonsolosluğu adres bilgileri, Afganistan hakkında bütün bilgilere bu siteden ulaşabilirsiniz. Afganistan Turizm ve gezilecek yerler. Bu sitemizde bulunmayan bilgiler için vize@kolayvize.org adresine mail atarak bilgi isteyebilirsiniz.

Hemen ARA